RÚT KINH NGHIỆM VỤ ÁN DÂN SỰ: TÒA ÁN KHÔNG CÓ THẨM QUYỀN HỦY SỔ MỤC KÊ

Ngày 06/5/2025, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng có Thông báo số 19/TB-VC2-DS rút kinh nghiệm đối với vụ án “Tranh chấp chia tài sản chung, chia di sản thừa kế” bị Hội đồng xét xử phúc thẩm TAND cấp cao tại Đà Nẵng sửa một phần Bản án sơ thẩm.

1. Nội dung vụ án:

Cụ Đoàn Quang Đ chết năm 1991, cụ Nguyễn Thị D (vợ thứ 2) chết năm 2017 đều không để lại di chúc. Cụ Đ, cụ D sống chung trước năm 1975 và có 06 người con chung trong đó có nguyên đơn ông Đoàn Quang U. Giữa cụ Đ với người vợ thứ nhất có 03 người con chung trong đó có bị đơn ông Đoàn Quang H. Năm 1980, cụ D (vợ thứ 2) và 06 người con đã vào miền Nam sinh sống, cụ Đ ở với ông H (con của người vợ đầu). Sau khi cụ Đ chết (năm 1991), bị đơn ông H là người quản lý thửa đất tranh chấp từ đó đến nay, ông H kê khai thửa đất vào năm 1995.

Nguồn gốc đất:

Tại Sổ đăng ký ruộng đất xã T năm 1983 thể hiện: Cụ Đoàn Quang Đ kê khai thửa đất số 922, tờ bản đồ số 03, diện tích 2.015m².

Tại Sổ mục kê năm 1995 xã T thể hiện: Ông Đoản Quang H kê khai thửa đất số 159, tờ bản đồ số 9, diện tích 1.819m².

Ngày 06/4/2020, UBND huyện P cấp GCNQSDĐ thửa đất số 789, tờ bản đồ số 9, diện tích 1.644m² (đất HNK) xã T cho vợ chồng ông Đoản Quang H và bà Hồ Thị G. Kết quả đo đạc hiện nay thửa đất có diện tích 1.597,8m². Giá trị đất là 926.724.000 đồng.

Ngày 23/7/2024, ông U có đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản của cha mẹ Ông (cụ Đ, cụ D) để lại, yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho vợ chồng ông Đoàn Quang H và bà Hồ Thị G, hủy trang số mục kẻ của UBND xã T có nội dung: “người sử dụng đất: Đoàn Quang H, tờ bản đồ số 09, diện tích 1.819m², trong đó đất ở 200m², đất vườn 1.619m²”.

Bị đơn ông H cho rằng đây là tài sản riêng của cha Ông (cụ Đ), chứ không phải tài sản chung của cụ Đ và cụ D (mẹ kế ông H); ông H yêu cầu áp dụng thời hiệu chia thừa kế đối với di sản do cụ Đ để lại.

2. Quá trình giải quyết của Tòa án

- Bản án dân sự sơ thẩm số 30/2024/DSST ngày 20/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh QT quyết định (tóm tắt):

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đoàn Quang U đối với các yêu cầu sau:.

- Công nhận di sản thừa kế của bà D để lại là ½ thửa đất (798,7m2 ) trị giá 463.246.000 đồng.

- Hủy GCNQSDĐ do UBND huyện P cấp cho ông Đoàn Quang H và bà Hồ Thị G năm 2020.

- Hủy nội dung “Thửa số 159, người sử dụng đất Đoàn Quang H, tờ bản đồ số 09, diện tích 1.819m2 , trong đó đất ở 200m2 , đất vườn 1.619m2” tại Trang 173, sổ mục kê đất năm 1995 của UBND xã T, huyện P, tỉnh QT.

- Giao cho 06 người con của cụ D (trong đó có ông U) đồng quản lý, sử dụng 798,7m2 đất trồng cây hằng năm khác là di sản do cụ D để lại và được sở hữu các cây trồng trên phần đất này trị giá 3.482.000 đồng.

- Buộc 06 người con của cụ D hoàn trả cho ông H giá trị của 06 cây cau, 02 cây sanh có trên thửa đất được giao là 2.108.000 đồng.

2. Bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đoàn Quang U về việc: Chia tài sản chung đối với di sản của cụ Đ để lại trong khối tài sản chung của vợ chồng là ½ thửa đất số 789 vì hết thời hiệu chia thừa kế và bị đơn có yêu cầu áp dụng thời hiệu.

- Giao cho ông H được quyền quản lý, sử dụng đối với di sản của cụ Đ để lại là 799,1m2 đất HNK trị giá 463.478.000 đồng.Ông H được quyền sở hữu cây trồng trên đất trị giá 3.260.000 đồng.

Trong hạn luật định, nguyên đơn ông Đoàn Quang U kháng cáo một phần bản án sơ thẩm yêu cầu chia phần di sản do cụ Đ để lại; bị đơn ông Đoàn Quang H kháng cáo không đồng ý chia thừa kế.

- Bản án dân sự phúc thẩm số 43/2025/DSPT ngày 22/01/2025 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định sửa một phần Bản án sơ thẩm:

Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc Hủy nội dung: “Thửa số 159, người sử dụng đất: Đoàn Quang H, tờ bản đồ số 09, diện tích 1.819m2 , trong đó đất ở 200m2 , đất vườn 1.619m2” tại Trang 173, sổ mục kê đất năm 1995 của UBND xã T, huyện Triệu P, tỉnh QT. Giữ nguyên các phần khác của Bản án sơ thẩm.

3. Những vấn đề cần rút kinh nghiệm

Trong vụ án này, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế, yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho vợ chồng ông Đoàn Quang H và bà Hồ Thị G, hủy trang sổ mục kê của UBND xã T có nội dung: “người sử dụng đất: Đoàn Quang H, tờ bản đồ số 09, diện tích 1.819m2 , trong đó đất ở 200m2 , đất vườn 1.619m2”.

Xét thấy, yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn là không có cơ sở vì Tòa án không có thẩm quyền hủy trang sổ mục kê của UBND xã.

Vì vậy, việc Viện kiểm sát cấp sơ thẩm đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về hủy nội dung: “Thửa số 159, người sử dụng đất: Đoàn Quang H, tờ bản đồ số 09, diện tích 1.819m2 , trong đó đất ở 200m2 , đất vườn 1.619m2” tại Trang 173, sổ mục kê đất năm 1995 của UBND xã T, huyện P, tỉnh QT, là không đúng.

Tham khảo Thông báo số 19/TB-VC2-DS.

____________________________________

Quý khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi:

CÔNG TY LUẬT TNHH AV COUNSEL

 Fanpage: https://www.facebook.com/congtyluatavcounsel

                  https://www.facebook.com/luatsuvadoanhnghiep/

 Website: https://avcounsel.com/

 Email: info.avcounsel@gmail.com

 Hotline: 094.333.4040

Rất mong nhận được sự hợp tác cùng Quý khách hàng!

Trân trọng./