NGƯỜI MẤT NĂNG LỰC HÀNH VI DÂN SỰ CÓ ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ KHÔNG?

Trong quan hệ thừa kế, việc xác định quyền hưởng di sản của người thừa kế có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm công bằng và tuân thủ quy định pháp luật. Một vấn đề thường được đặt ra trong thực tiễn là người mất năng lực hành vi dân sự có được hưởng thừa kế hay không, đặc biệt khi người này không có khả năng tự mình xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Bài viết sau đây sẽ cùng tìm hiểu và làm rõ vấn đề này theo quy định của pháp luật hiện hành.

Cơ sở pháp lý:

- Bộ luật Dân sự 2015.

Nội dung:

1. Người mất năng lực hành vi dân sự là gì?

Theo Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự là:

“Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự

1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.”

Vậy người mất năng lực hành vi dân sự là người do mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần Tòa án sẽ ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

2. Người mất năng lực hành vi dân sự có được hưởng thừa kế không?

Việc xác định người mất năng lực hành vi dân sự có được hưởng thừa kế hay không cần được xem xét trên cơ sở các quy định của Bộ luật Dân sự về quyền thừa kế và nguyên tắc bình đẳng của cá nhân trong quan hệ thừa kế, từ đó làm rõ quyền hưởng di sản của đối tượng này.

Căn cứ Điều 609, 610 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Điều 609. Quyền thừa kế

Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.

Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc.”

Người thừa kế được quy định tại Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: Người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

“Điều 610. Quyền bình đẳng về thừa kế của cá nhân

Mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật.”

Theo quy định tại Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Quy định này không đặt ra bất kỳ sự hạn chế nào đối với quyền hưởng thừa kế của cá nhân căn cứ vào tình trạng năng lực hành vi dân sự. Đồng thời, Điều 613 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người thừa kế là cá nhân còn sống tại thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Như vậy, không phụ thuộc vào việc cá nhân đó có đầy đủ năng lực hành vi dân sự hay không.

Bên cạnh đó, Điều 610 Bộ luật Dân sự năm 2015 khẳng định nguyên tắc mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Nguyên tắc này thể hiện rõ sự bảo đảm của pháp luật đối với quyền thừa kế của mọi cá nhân, trong đó có người mất năng lực hành vi dân sự, nhằm tránh sự phân biệt đối xử và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể yếu thế trong xã hội.

Có thể thấy người mất năng lực hành vi dân sự vẫn là người thừa kế hợp pháp nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật. Đồng thời được pháp luật bảo đảm quyền bình đẳng về thừa kế như các cá nhân khác.

Tuy nhiên, việc thực hiện quyền thừa kế đối với trường hợp của người mất năng lực hành vi dân sự phải được thực hiện, xác lập thông qua người đại diện theo pháp luật.

____________________________________

Quý khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi:

CÔNG TY LUẬT TNHH AV COUNSEL

 Fanpage: https://www.facebook.com/congtyluatavcounsel

                  https://www.facebook.com/luatsuvadoanhnghiep/

 Website: https://avcounsel.com/

 Email: info.avcounsel@gmail.com

 Hotline: 094.333.4040

Rất mong nhận được sự hợp tác cùng Quý khách hàng!

Trân trọng./